نشانی مطب

تهران، حدفاصل بین فلکه اول و دوم صادقیه،پلاک ۷۸۵ طبقه فوقانی داروخانه دکتر مژگان رحیمی

دکتر نادره شایگان
تخمک گذاری و هر چیزی که باید درباره آن بدانید!
[reading-time]

تخمک گذاری و هر چیزی که باید درباره آن بدانید!

تخمک گذاری زمانی اتفاق می افتد که تخمدان شما یک تخمک آزاد می کند و معمولا در روز 14 سیکل قاعدگی 28 روزه اتفاق می افتد. روش هایی برای ارزیابی تخمک گذاری مانند استفاده از تقویم و بررسی مخاط دهانه رحم است. برای آشنایی بیشتر با تخمک گذاری تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

تخمک گذاری

جدول محتوا

تخمک گذاری چیست؟

تخمک گذاری یک فرایند طبیعی در چرخه قاعدگی یک زن است که در آن یک تخمک بالغ از یکی از تخمدان های او آزاد می شود. معمولاً در اواسط چرخه قاعدگی رخ می دهد، اگرچه زمان دقیق آن می تواند در زنان متفاوت باشد. در این مرحله با افزایش هورمون لوتئینیزه کننده (LH) از غده هیپوفیز آغاز می شود که باعث آزاد شدن تخمک از تخمدان می شود.

در طول این مرحله، تخمک از لوله فالوپ به سمت رحم حرکت می کند. اگر تخمک در طول سفر خود با اسپرم مواجه شود و بارور شود، منجر به بارداری می شود. اگر لقاح اتفاق نیفتد، تخمک در عرض 24 ساعت متلاشی می شود و چرخه قاعدگی به طور معمول ادامه می یابد. 

برخی از زنان در طول این مرحله تغییراتی را در بدن خود تجربه می کنند، مانند درد خفیف شکم در یک طرف. این علائم فیزیکی می تواند به برخی از زنان کمک کند تا پنجره باروری خود را ردیابی کنند و در صورت تلاش برای باردار شدن، شانس بارداری را افزایش دهند.

توجه به این نکته ضروری است که همه زنان به طور منظم یا قابل پیش بینی تخمک گذاری نمی کنند. برخی سیکل های قاعدگی نامنظم یا شرایطی داشته باشند که بر این مرحله تاثیر می گذارد. اگر در مورد تخمک گذاری یا باروری خود نگرانی دارید، توصیه می شود برای ارزیابی و راهنمایی مناسب با یک متخصص زنان مشورت کنید.

رابطه بین تخمک گذاری و چرخه قاعدگی

تخمک گذاری و چرخه قاعدگی فرآیندهای مرتبط نزدیکی هستند که در دستگاه تناسلی زنان اتفاق می افتد. چرخه قاعدگی یک چرخه هورمونی ماهانه است که رحم را برای بارداری آماده می کند، در حالی که تخمک گذاری آزاد شدن تخمک از تخمدان است.

چرخه قاعدگی به طور معمول حدود 28 روز طول می کشد، اما می تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و به چند مرحله تقسیم می شود:

فاز قاعدگی

این اولین مرحله از چرخه قاعدگی است و نشانه شروع یک سیکل جدید است. با قاعدگی شروع می شود، جایی که رحم پوشش خود را از چرخه قبلی می ریزد. این مرحله معمولاً 3-7 روز طول می کشد.

فاز فولیکولی

 پس از قاعدگی، فاز فولیکولی شروع می شود. هورمون ها، در درجه اول هورمون محرک فولیکول (FSH)، از مغز ترشح می شوند و رشد فولیکول ها را در تخمدان ها تحریک می کنند. هر فولیکول حاوی یک تخمک نابالغ است. یکی از فولیکول ها غالب می شود و به بلوغ خود ادامه می دهد در حالی که بقیه فولیکول می شوند. فولیکول غالب استروژن تولید می کند، که پوشش رحم را برای آمادگی برای بارداری ضخیم می کند. این مرحله می تواند حدود 7-21 روز طول بکشد.

تخمک گذاری

این مرحله معمولا در اواسط چرخه قاعدگی اتفاق می افتد، به طور معمول 28 روز طول می کشد. افزایش هورمون لوتئینیزه کننده (LH) باعث آزاد شدن تخمک بالغ از فولیکول غالب می شود. سپس تخمک در لوله فالوپ آزاد می شود و برای لقاح در دسترس است. این مرحله یک بازه زمانی نسبتا کوتاه است که معمولاً فقط 12 تا 24 ساعت طول می کشد.

فاز لوتئال

 پس از تخمک گذاری، فولیکول پاره شده به ساختاری به نام جسم زرد تبدیل می شود که پروژسترون تولید می کند. پروژسترون به آماده سازی رحم برای بارداری احتمالی کمک می کند. اگر لقاح و کاشت تخمک بارور شده اتفاق بیفتد، جسم زرد به تولید پروژسترون برای حمایت از مراحل اولیه بارداری ادامه می دهد. اگر لقاح اتفاق نیفتد، جسم زرد تحلیل می‌رود، سطح پروژسترون کاهش می‌یابد و پوشش داخلی رحم شروع به ریزش می‌کند که منجر به شروع چرخه قاعدگی جدید می‌شود.

توجه به این نکته مهم است که طول و منظم چرخه قاعدگی می تواند در بین افراد متفاوت باشد. عواملی مانند استرس، عدم تعادل هورمونی و برخی شرایط پزشکی می توانند بر زمان و منظم بودن تخمک گذاری و چرخه قاعدگی تاثیر بگذارند. ردیابی چرخه های قاعدگی و تخمک گذاری می تواند برای افرادی که سعی در باردار شدن یا پیشگیری از بارداری دارند مفید باشد.

تخمک گذاری

چه زمانی تخمک گذاری اتفاق می افتد؟

تخمک گذاری معمولا در اواسط چرخه قاعدگی زنان اتفاق می افتد. با این حال، توجه به این نکته مهم است که دوره های قاعدگی هر فرد متفاوت است و این مرحله می تواند در زمان های مختلف برای افراد مختلف رخ دهد.

تخمک گذاری آزاد شدن یک تخمک بالغ از تخمدان است که سپس به سمت لوله فالوپ رفته و برای لقاح توسط اسپرم در دسترس است. این بارورترین دوره چرخه یک زن است و اگر لقاح اتفاق بیفتد می تواند منجر به بارداری شود. تخمک حدود 24 ساعت پس از تخمک گذاری زنده می ماند، در حالی که اسپرم می تواند تا 5 روز در دستگاه تناسلی زن زندگی کند. بنابراین، بارداری به احتمال زیاد زمانی اتفاق می افتد که مقاربت در روزهای منتهی به این مرحله و در روز خود تخمک گذاری انجام شود.

همچنین عوامل مختلفی مانند استرس، بیماری، عدم تعادل هورمونی و برخی داروها می توانند بر زمان این مرحله تاثیر بگذارند. اگر می خواهید باردار شوید یا در مورد چرخه قاعدگی خود نگران هستید، توصیه می شود با یک متخصص زنان مشورت کنید که می تواند راهنمایی های شخصی را بر اساس شرایط خاص شما ارائه دهد.

چگونه بفهمم که تخمک گذاری دارم؟

ارزیابی این مرحله می تواند به شما کمک کند تا بارور ترین روزهای خود را شناسایی کنید، که اگر در تلاش برای باردار شدن هستید یا می خواهید چرخه قاعدگی خود را بهتر درک کنید مفید است. در ادامه چند روش وجود دارد که می توانید برای تعیین اینکه آیا این مرحله را دارید یا خیر استفاده کنید:

ردیابی چرخه قاعدگی

این مرحله معمولاً حدود 14 روز قبل از شروع قاعدگی بعدی شما اتفاق می افتد. اگر سیکل قاعدگی منظمی دارید، می توانید با کم کردن 14 روز از طول دوره، تخمک گذاری خود را تخمین بزنید. به عنوان مثال، اگر سیکل 28 روزه دارید، این مرحله احتمالا در حدود روز 14 اتفاق می افتد.

پایش دمای پایه بدن (BBT)

 دمای پایه بدن شما دمای استراحت بدن شما است. قبل از این مرحله، دمای بدن شما معمولا کمتر است و بعد از این مرحله (حدود 0.5 تا 1 درجه فارنهایت) افزایش می یابد. با ردیابی دمای روزانه خود با استفاده از دماسنج بدن پایه، می توانید افزایش جزئی را که نشان دهنده تخمک گذاری است، شناسایی کنید.

نظارت بر مخاط دهانه رحم

 ظاهر مخاط دهانه رحم شما در طول چرخه قاعدگی تغییر می کند. با نزدیک شدن به این مرحله، مخاط دهانه رحم شما شفاف تر، لغزنده تر و شبیه سفیده تخم مرغ خام می شود. این مخاط بارور به اسپرم کمک می کند تا به تخمک برود. نظارت بر این تغییرات می تواند به شما در شناسایی بارورترین روزهای خود کمک کند.

استفاده از کیت های تخمک گذاری 

 این کیت ها افزایش هورمون لوتئینیزه کننده (LH) را در ادرار شما تشخیص می دهند که معمولاً 12 تا 36 ساعت قبل از تخمک گذاری رخ می دهد. OPK ها بدون نسخه در دسترس هستند و می توانند به شما کمک کنند پنجره بارور خود را با دقت بیشتری مشخص کنند.

توجه داشته باشید که اگر پریودهای نامنظم دارید یا مشکوک به مشکلات باروری هستید، مشاوره با یک متخصص زنان میتواند راهنمایی و پشتیبانی بیشتری را ارائه دهد.

علائم تخمک گذاری چیست؟

علائم این مرحله شامل موارد زیر است:

  • تغییرات در مخاط دهانه رحم: در حوالی زمان این مرحله، مخاط دهانه رحم شفاف تر، نازک تر و لغزنده تر می شود و شبیه سفیده تخم مرغ خام است. این تغییر برای تسهیل حرکت اسپرم و تقویت باروری در نظر گرفته شده است.
  • Mittelschmerz: برخی از زنان در طول این مرحله، درد خفیف یا پیچ خوردگی در یک طرف پایین شکم را تجربه می کنند. 
  • حساسیت سینه ها: تغییرات هورمونی در طول این مرحله می تواند باعث حساسیت سینه در برخی از زنان شود.
  • افزایش میل جنسی: برخی از زنان متوجه افزایش میل جنسی در حوالی زمان تخمک گذاری شوند. این را می توان به نوسانات هورمونی نسبت داد.
  • نفخ شکم: برخی از زنان در طول این مرحله دچار نفخ یا احساس پری در ناحیه شکم دارند.

آیا درد در زمان تخمک گذاری طبیعی است؟

بله، درد یا ناراحتی خفیف تا متوسط در طول این مرحله برای بسیاری از زنان طبیعی است. به عنوان mittelschmerz، یک اصطلاح آلمانی به معنای “درد میانی” شناخته می شود. Mittelschmerz معمولاً در حوالی زمان تخمک گذاری رخ می دهد که معمولاً حدود 14 روز قبل از شروع دوره قاعدگی بعدی است.

علت دقیق mittelschmerz به طور کامل شناخته نشده است، اما اعتقاد بر این است که به آزاد شدن تخمک از تخمدان مربوط می شود. هنگامی که تخمک آزاد می شود، باعث تحریک یا کشیده شدن بافت تخمدان می شود که می تواند منجر به درد یا ناراحتی شود. برخی از زنان فقط درد مختصری را تجربه می کنند، در حالی که برخی دیگر درد شدیدتری را تجربه می کنند.

تخمک گذاری چیست

آیا دارو می تواند به تخمک گذاری کمک کند؟

بله، دارو می تواند در موارد خاصی به این مرحله کمک کند. تخمک گذاری آزاد شدن تخمک از تخمدان است که فرآیند مهمی برای باروری و لقاح است. برخی از زنان مشکلاتی را در این مرحله تجربه می کنند، مانند تخمک گذاری نامنظم، که می تواند باردار شدن را دشوار کند.

رایج ترین دارویی که برای این منظور استفاده می شود کلومیفن سیترات است که یک تعدیل کننده انتخابی گیرنده استروژن است. این دارو با مسدود کردن بازخورد منفی استروژن روی هیپوتالاموس، بخشی از مغز که تولید هورمون را تنظیم می‌کند، عمل می‌کند و منجر به افزایش تولید هورمون محرک فولیکول (FSH) و هورمون لوتئینیزه‌کننده (LH) می‌شود. این به نوبه خود باعث تحریک تخمدان ها برای تولید و آزادسازی تخمک می شود.

داروی دیگری که می تواند برای تحریک تخمک گذاری استفاده شود لتروزول است که در درجه اول برای درمان سرطان سینه استفاده می شود، اما در تحریک این مرحله نیز موثر است.

در برخی موارد، اگر کلومیفن سیترات یا لتروزول موثر نباشند، از داروهای دیگری مانند گنادوتروپین (هورمون‌های تزریقی) برای القای تخمک‌گذاری استفاده شود. این داروها مستقیماً تخمدان ها را برای تولید تخمک تحریک می کنند.

توجه به این نکته مهم است که استفاده از داروهای تحریک کننده تخمک گذاری باید تحت هدایت و نظارت یک متخصص زنان واجد شرایط انجام شود. او وضعیت خاص شما را ارزیابی می کند، آزمایش های لازم را انجام می دهند و مناسب ترین دارو را برای شما تجویز می کند.

نتیجه گیری

تخمک گذاری به آزاد شدن یک تخمک بالغ از تخمدان اشاره دارد که معمولاً در اواسط چرخه قاعدگی زنان اتفاق می افتد. در حالی که برخی از زنان علائم قابل توجهی را تجربه نکنند، برخی دیگر علائم خاصی را مشاهده می کنند که نشان دهنده تخمک گذاری است.

سوالات متداول

دکتر نادره شایگان

دکتر نادره شایگان

جراح و متخصص زنان و زایمان و نازایی
اخذ دکترای پزشکی عمومی از دانشگاه شیراز
رتبه اول بورد تخصصی زنان و زایمان و نازایی از دانشگاه علم پزشکی ایران
• گذراندن دوره کلپوسکپی
خدمات دکتر شایگان شامل کلیه عمل های مربوط به رشته زنان و زایمان از جمله:
پولیپکتومی رحم
هیسترکتومی
میومکتومی
ترمیم رکتوسل
سیستوسل
کیست تخمدان
اندومتریوز
عمل های ترمیمی
برچسب ها:
مقالات مرتبط
بهترین دکتر زنان در تهران

بهترین دکتر زنان در تهران

بهترین دکتر زنان در تهران برای مراقبت از سلامتی زنان بسیار حائز اهمیت است. یک پزشک زنان برتر با داشتن تجربه، تخصص و شایستگی لازم می‌تواند خدماتی...

بیشتر بخوانید
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *